Dữ liệu có cấu trúc (Schema) là gì? Các loại schema nên dùng

Dữ liệu có cấu trúc là đoạn mã theo chuẩn schema.org mô tả nội dung trang (doanh nghiệp, sản phẩm, bài viết, câu hỏi thường gặp) để công cụ tìm kiếm và AI hiểu chính xác.

Định nghĩa

Con người đọc trang web và tự hiểu "đây là một phòng khám, mở cửa từ 8 giờ, ở quận Cầu Giấy". Máy thì cần được nói rõ. Dữ liệu có cấu trúc là cách mô tả thông tin đó theo một từ vựng chung, phổ biến nhất là schema.org, để máy hiểu chính xác.

Định dạng được Google khuyến nghị là JSON-LD: một đoạn mã đặt trong thẻ <script type="application/ld+json">, tách riêng khỏi nội dung hiển thị.

Ví dụ: schema cho một doanh nghiệp địa phương

{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "Dentist",
  "name": "Nha khoa Kim",
  "url": "https://nhakhoakim.vn",
  "telephone": "+84-24-0000-0000",
  "address": {
    "@type": "PostalAddress",
    "streetAddress": "12 Trần Duy Hưng",
    "addressLocality": "Hà Nội",
    "addressCountry": "VN"
  },
  "openingHours": "Mo-Sa 08:00-20:00"
}

Dentist là một loại con của LocalBusiness. Schema.org có nhiều loại cụ thể cho từng ngành.

Doanh nghiệp nên dùng những loại schema nào?

Loại	Dùng cho	Đặt ở đâu
`Organization` hoặc `LocalBusiness`	Thông tin doanh nghiệp	Trang chủ, trang giới thiệu
`Product`, `Service`, `Offer`	Sản phẩm, dịch vụ, giá	Trang sản phẩm, dịch vụ
`Article`	Bài viết, kèm tác giả và ngày cập nhật	Blog
`FAQPage`	Câu hỏi thường gặp	Trang có mục FAQ
`BreadcrumbList`	Đường dẫn điều hướng	Mọi trang con
`Person`	Tác giả, founder	Trang tác giả, trang giới thiệu

Vì sao dữ liệu có cấu trúc quan trọng với SEO AI?

Hiểu đúng thực thể: schema giúp hệ thống phân biệt thương hiệu của bạn với các tên giống nhau, nhất là khi kết hợp thuộc tính sameAs trỏ tới hồ sơ mạng xã hội chính thức.
Thông tin nhất quán: tên, địa chỉ, giờ mở cửa được khai báo rõ ràng một nơi.
Đủ điều kiện hiển thị đặc biệt: một số loại schema giúp trang được hiển thị nổi bật hơn trên Google.

Lưu ý: schema giúp máy hiểu đúng, nhưng không đảm bảo được xếp hạng cao hay được AI nhắc tới.

Nguyên tắc quan trọng

Khớp với nội dung hiển thị: không khai báo trong schema những gì người đọc không thấy trên trang.
Không khai báo sai: ví dụ đánh giá sao giả có thể bị Google xử lý.
Kiểm tra sau khi thêm: dùng công cụ Rich Results Test của Google hoặc Schema Markup Validator.
Ưu tiên JSON-LD: dễ thêm, dễ sửa và tách riêng khỏi giao diện, nên ít lỗi hơn các định dạng nhúng trực tiếp vào HTML.
Cập nhật cùng nội dung: khi đổi giá, giờ mở cửa hay địa chỉ, nhớ sửa cả schema.

Thuật ngữ liên quan

E-E-A-T: E-E-A-T là bộ tiêu chí Google dùng để mô tả nội dung chất lượng cao: Kinh nghiệm (Experience), Chuyên môn (Expertise), Thẩm quyền (Authoritativeness) và Độ tin cậy (Trustworthiness).
llms.txt: llms.txt là một file Markdown đặt ở thư mục gốc website, tóm tắt website là gì và liệt kê các trang quan trọng, để mô hình ngôn ngữ đọc và hiểu website dễ hơn.
AEO: AEO (Answer Engine Optimization) là việc tối ưu nội dung để được chọn làm câu trả lời trực tiếp trên các "công cụ trả lời" như trợ lý AI, đoạn trích nổi bật của Google hay trợ lý giọng nói.

Câu hỏi thường gặp

Website WordPress có cần tự viết schema không?

Thường không. Các plugin SEO phổ biến tự tạo schema cơ bản. Bạn chỉ cần kiểm tra và bổ sung những phần còn thiếu, như loại doanh nghiệp cụ thể và địa chỉ.

Schema có giúp ChatGPT hiểu website không?

Chưa có xác nhận chính thức về cách từng trợ lý AI dùng schema. Tuy nhiên schema giúp công cụ tìm kiếm hiểu đúng trang, và AI thường tìm kiếm qua công cụ tìm kiếm, nên lợi ích gián tiếp là có.

Có nên dùng schema FAQPage cho mọi trang không?

Chỉ nên dùng khi trang thật sự có mục câu hỏi thường gặp hiển thị cho người đọc, vì schema phải khớp với nội dung trên trang. Từ tháng 8/2023, Google chỉ hiển thị kết quả FAQ dạng mở rộng cho các website chính phủ và y tế uy tín, nhưng schema FAQPage vẫn giúp máy hiểu cấu trúc trang.

Dữ liệu có cấu trúc là gì?